Anthropic ra mắt Claude Fable 5 cho người dùng phổ thông

Rạng sáng ngày 10/06/2026 theo giờ Việt Nam, Anthropic đã phát hành Claude Fable 5, mô hình AI mạnh nhất hãng từng phát hành rộng rãi. Công ty AI này cho biết Fable 5 vượt trội ở lập trình phần mềm, công việc tri thức và thị giác máy tính, nhưng đi kèm những giới hạn an toàn cứng rắn. Ở các lĩnh vực rủi ro cao như an ninh mạng, sinh học, hóa học và trích xuất năng lực mô hình (distillation), Fable 5 sẽ chặn phản hồi và chuyển sang mô hình kế cận là Claude Opus 4.8.

Ra mắt dưới dạng bản xem trước hồi tháng Tư, Mythos ban đầu chỉ giới hạn cho một số ít đối tác do lo ngại về an ninh mạng. Tuần trước, Anthropic mở rộng quyền truy cập tới hàng trăm tổ chức tại 15 quốc gia, tập trung vào các đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu.

Giờ đây công nghệ này đã đến với mọi người thông qua Claude API và các gói Enterprise tính phí theo mức sử dụng. Trên các gói thuê bao, Fable 5 được triển khai theo từng giai đoạn: từ nay đến hết ngày 22/06/2026, mô hình được tích hợp miễn phí trong các gói Pro, Max, Team và Enterprise theo số lượng người dùng. Từ ngày 23/06/2026, Anthropic sẽ gỡ Fable 5 khỏi các gói này và người dùng phải dùng tín dụng (credit) để tiếp tục sử dụng. Sau khi đủ năng lực phục vụ, Fable 5 sẽ được khôi phục như một tính năng thuê bao tiêu chuẩn.

Song song với đó, Anthropic cũng triển khai Mythos 5 cho nhóm đối tác đã được phê duyệt. Mythos 5 có cùng một mô hình nền tảng với Fable 5 nhưng được gỡ bỏ rào chắn an toàn ở mảng an ninh mạng, phục vụ các đơn vị phòng thủ mạng và nhà cung cấp hạ tầng trong chương trình Project Glasswing hợp tác với chính phủ Mỹ.

Đợt ra mắt mô hình AI mới diễn ra khi Anthropic chuẩn bị IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng). Trước đó công ty từng kêu gọi các phòng thí nghiệm AI lớn cùng thiết lập một cơ chế phanh chung cho quá trình phát triển các mô hình AI tiên phong, cảnh báo rằng các hệ thống đang tiến nhanh đến mức có thể sớm tự cải thiện năng lực mà không cần con người can thiệp.

Lo ngại về những gì một mô hình cỡ Mythos có thể gây ra nếu rơi vào tay kẻ xấu, Anthropic cho biết đã thử nghiệm áp lực các bộ phân loại (classifier) bằng nhiều nỗ lực vượt rào (jailbreak) trước khi phát hành. Theo công ty, một chương trình săn lỗi bên ngoài đã không tìm ra lỗ hổng vượt rào phổ quát nào sau hơn 1.000 giờ thử nghiệm, và các tổ chức nghiên cứu bảo mật độc lập cũng không tìm được. Dù vậy hãng thừa nhận vẫn có thể xuất hiện những kiểu tấn công mới.

Không phải câu hỏi nào cũng nhận được câu trả lời từ chính Fable 5. Theo Anthropic, các trường hợp mô hình phải nhường lại cho Opus 4.8 là hiếm, với dữ liệu ban đầu cho thấy ít nhất 95% phiên làm việc chạy hoàn toàn bằng phản hồi của Fable 5.

Theo System Card của hai mô hình, Anthropic còn bổ sung một lớp can thiệp thứ tư nhắm vào các yêu cầu phục vụ phát triển mô hình AI tiên phong, chẳng hạn xây dựng quy trình tiền huấn luyện, hạ tầng huấn luyện phân tán hay thiết kế chip tăng tốc AI. Khác với ba nhóm trên, lớp rào chắn này hoạt động hoàn toàn ngầm: Fable 5 không chuyển sang Opus 4.8 và người dùng không nhận được bất kỳ thông báo nào, trong khi mô hình bị giảm hiệu quả riêng ở những tác vụ đó qua các kỹ thuật như chỉnh sửa prompt, vector điều hướng hoặc tinh chỉnh tham số. Anthropic cho biết mô hình vẫn trả lời người dùng bình thường, và biện pháp này ước tính chỉ tác động khoảng 0,03% lưu lượng, tập trung ở chưa tới 0,1% số tổ chức.

Cùng với hai mô hình mới, Anthropic áp dụng chính sách lưu trữ dữ liệu 30 ngày cho toàn bộ lưu lượng, kể cả với những khách hàng doanh nghiệp trước đó có thỏa thuận không lưu trữ. Hãng khẳng định không dùng dữ liệu này để huấn luyện mà chỉ nhằm phòng vệ trước các cuộc tấn công phức tạp và mới, đồng thời giảm tỷ lệ báo động giả. Chính sách này có thể trở thành tiền lệ ngành, khi quyền truy cập vào các mô hình ngày càng mạnh đi kèm yêu cầu lưu trữ dữ liệu bắt buộc dưới danh nghĩa an toàn.

Cả Fable 5 và Mythos 5 có giá 10 USD cho mỗi triệu token đầu vào và 50 USD cho mỗi triệu token đầu ra, gấp đôi giá Opus 4.8. Mức giá này có thể khiến nhiều doanh nghiệp dè dặt, nhất là khi không ít đơn vị đang ngày càng dè chừng với chi phí AI sau những hóa đơn vượt ngân sách.

Trong các bài kiểm tra của bên thứ ba, công ty phân tích dữ liệu Hex cho biết Fable là mô hình đầu tiên đạt 90% trên bộ tiêu chuẩn phân tích lõi gồm các tác vụ phức tạp và kéo dài. Nền tảng lập trình Base44 đánh giá Fable làm tốt hơn ở khả năng dựng trọn một ứng dụng chỉ trong một lần, còn Genspark nói mô hình vượt mọi đối thủ trong các bài đánh giá của họ, đặc biệt ở thiết kế giao diện và lập trình game.

Một số khách hàng cho rằng giá trị nhận lại xứng đáng với chi phí. “Ở mức nỗ lực cao nhất, Fable tự nhìn lại và kiểm chứng chính công việc của mình. Với chúng tôi, phần suy nghĩ thêm đó hoàn toàn xứng đáng với chi phí bỏ ra”, đại diện nền tảng Rakuten cho biết.

Cập nhật:

Sáng ngày 13/06/2026, Anthropic thông báo ngừng cung cấp Fable 5 và Mythos 5 trên toàn cầu do Chính phủ Hoa Kỳ ban hành chỉ thị cấm xuất khẩu nhằm đình chỉ mọi quyền truy cập vào hai mô hình này đối với công dân nước ngoài, bao gồm cả nhân viên nước ngoài của Anthropic.

Nguyên nhân Anthropic bị Hoa Kỳ cấm xuất khẩu hai mô hình AI mới được cho là do các nhà nghiên cứu của Amazon phát hiện ra phương pháp “bẻ khóa” các mô hình này. Anthropic chia sẻ trong một bài đăng trên blog của công ty cho rằng đây chỉ là một lỗi nhỏ và đã xuất hiện trên các mô hình AI đang công khai trên thị trường, lệnh tạm dừng có thể là do hiểu lầm và họ đang nỗ lực để sớm khôi phục quyền truy cập cho người dùng.

Việc chính quyền Hoa Kỳ đột ngột cấm xuất khẩu các mô hình AI tiên tiến trong khi vẫn cho phép bán chip AI sang Trung Quốc đang khiến nhiều người cảm thấy khó hiểu. Động thái này khiến nhiều chính phủ và các công ty đang sử dụng các mô hình AI đóng như Claude, ChatGPT hay Gemini phải cân nhắc lại chiến lược AI của mình để tránh bị mất quyền truy cập đột ngột do quá phụ thuộc vào các công ty AI đến từ xứ cờ hoa.